Het Hantavirus trof het cruiseschip MV Hondius. Het begon in Argentinië. Nu wijzen ambtenaren met de vingers. Een Nederlands echtpaar overleed. Ze vogelden eerst op een stortplaats in Ushuaia. De pers zegt dat ze daar de bug hebben. Het klinkt dramatisch. Het klopt niet.
Laten we naar de feiten kijken. Elf mensen werden ziek. Er waren negen bevestigde gevallen. Drie zijn dood. De Nederlandse man en vrouw waren de indexgevallen. De man, zeventig, werd ziek op 6 april. Hij stierf op 11 april. De vrouw, negenenzestig, vertoonde symptomen op 24 april. Ze stierf op 26 april in Johannesburg. Ze probeerde naar huis te komen.
Het hantavirus is afkomstig van ratten. Of hun poep. Meestal binnenshuis. Zolders. Schuren. Gene Hackman stierf vorig jaar op deze manier in New Mexico. Maar het type Andesvirus? Ander beest. Het komt van de dwergrijstrat in Chili en Argentinië. En het is de enige soort die zich van mens tot mens verspreidt.
“De stortplaats is een van de vele mogelijke omgevingen…”
Dus hier is de theorie. Het stel toerde vanaf november door de Southern Cone. Argentinië. Chili. Uruguay. Ushuaia. Dan de cruise op 1 april. Regeringsjongens zeggen dat het stel ging vogelen in de relleno sanitario. Ratten gezien. Besmet geraakt. Gemakkelijk verhaal. Schoon. Eenvoudig. Fout.
Ik was er in februari 2023. Vogelde op hetzelfde plekje. Het is een hotspot voor gieren en adelaars. Condors vliegen binnen voor de restjes. Maar de stortplaats? Omheind. Je kijkt vanaf de weg. Je loopt niet door afval. Je staat op asfalt. Wind waait. Zon klopt.
Het Hantavirus heeft stof nodig. Stagnerende lucht. Je niest een wolk van opgedroogde ontlasting. Open lucht vernietigt het virus snel. Jennifer Mullinax, een natuurecoloog, zei het botweg. Regen en wind verdunnen het. Uitbraken buiten zijn zeldzaam. Ze hebben verstoorde grond of nesten nodig. Niet op straat staan.
Juan Petrina, epidemioloog voor Tierra del Fuego, is het daarmee eens. Ushuaia heeft nog nooit een geval geregistreerd. Geen enkele knaagdier voldoet goed genoeg aan het profiel. “De kans wordt aanzienlijk kleiner”, zegt hij.
Luis E. Escobar van Virginia Tech ziet het ook anders. De incubatietijd is wild. Vier tot tweeënveertig dagen. Dat raam zet de deur wijd open. Ze bezochten Chili in januari. Mendoza. Neuquén. Plaatsen met echte virusreservoirs. Waarom focussen op 27 maart? De stortplaats was slechts de laatste stop voor het schip.
Hebben ze hun reis geregistreerd? Misschien. eBird vermeldt waarnemingen op naam. Sommige rapporten zeggen dat de man checklists heeft geüpload. Als hij dat deed, zou het pad naar het noorden kunnen leiden. Of west. Het is rommelig.
De wetenschap geeft ons misschien toch geen enkele speld op de kaart. Colleen Jonsson, een viroloog, merkt op dat knaagdiervirussen in grote gebieden op elkaar lijken. Sequencing helpt de regio te verkleinen. Het geeft je geen postcode.
Erger nog: er bestaan asymptomatische gevallen. Het echtpaar was misschien niet de eerste. Misschien heeft iemand anders het aan boord gebracht. Misschien eerder. De oorsprong wordt wazig. Niet te repareren.
Op 14 mei controleerde een lokale gids genaamd Esteban de stortplaats. Hetzelfde oude standpunt. Geen paniek. Alleen maar vogels die eten.
Het leven gaat door aan de rand van de wereld.
