Zapytaj pielęgniarki. Zapytaj lekarzy.
77% lekarzy obawia się, że traci przewagę. 70% pielęgniarek podziela tę obawę. Oni nie tylko zgadują. Mają wrażenie, że dzieje się to w czasie rzeczywistym.
„Miejmy nadzieję, że sama świadomość istnienia tego zjawiska skłoni do autorefleksji” – mówi Kevin Croston z Uniwersytetu Syracuse. Chce wiedzieć, co ludzie są skłonni zatrzymać, a co oddać maszynie.
To brzmi jak panika. Dopóki nie zobaczysz danych. Wtedy wygląda to na erozję.
Uszkodzone narzędziami
W Polsce przeprowadzono badanie z udziałem endoskopistów. Ci lekarze nie są nowicjuszami. Wykonali tysiące kolonoskopii. Wiedzą, jak wyglądają gruczolaki przedrakowe.
Ale mieli asystenta AI. System w czasie rzeczywistym podświetla zmiany na ekranach.
Lekarze go kochali. Potem zaczęli gorzej wykonywać swoją pracę.
Oto matematyka:
- Przed AI: 28,4% – wykrywalność gruczolaków.
- Po poleganiu na sztucznej inteligencji (nawet w dni, kiedy była wyłączona): współczynnik wykrywalności 22,4%.
Trzy miesiące. Tyle trzeba było, żeby zobaczyć upadek. Robert Bachter z UCSF zauważa, że wysoko wykwalifikowani specjaliści stają się leniwi, gdy komputery myślą za nich. Stają się mniej skupieni. Mniej odpowiedzialny. Bez wsparcia cyfrowego potykają się.
Yuichi Mori z Uniwersytetu w Oslo zgadza się z tym. Mówi, że nie ma jeszcze rozwiązania. Tylko ostrzeżenie. Obserwujemy, jak eksperci zapominają o swoim rzemiośle.
Iluzja kompetencji
To nie tylko medycyna. Informatyka też cierpi.
Naukowcy z Anthropic przeprowadzili eksperyment. Wzięli 52 inżynierów i zlecili im podstawowe zadanie programistyczne.
Każdy mógł szukać w Internecie. Ale połowie przydałby się asystent AI. Druga połowa? Na własną rękę.
Potem przyszedł czas na próbę.
- Bez AI: Średni wynik 67%.
- Z AI: Średni wynik 50%.
Grupa AI normalnie poradziła sobie z zadaniem. Ale kiedy zapytano ich, czego nauczyli się? Nie udało im się. Zwłaszcza, gdy poproszono ich o naprawienie błędów we własnym kodzie. Nie nauczyli się logiki. Po prostu pożyczyli wynik.
Croston nazywa to „dziwnym rozłączeniem”. Dobrze wyglądasz podczas pracy, ale twój mózg jest bezczynny. Nie rozwijasz umiejętności. Wynajmujesz to.
Czy to jest szkolenie? A może po prostu zlecić swoje przemyślenia na zewnątrz?
Pamięć ma ograniczenia
Pamiętasz, jak GPS zepsuł nasze wewnętrzne kompasy? Ta sama historia, ale stawka wyższa.
Tapani Rinta-Kahila z Hanken School of Economics zauważa, że sztuczna inteligencja to pierwsza technologia, która automatyzuje myślenie. Nie tylko kalkulacja. Interpretacja. Odbicie.
Przez ponad dekadę przyglądał się księgowym korzystającym z programów innych niż sztuczna inteligencja. Zabierz narzędzie i zapomną, jak wykonywać podstawowe zadania. Właśnie tak. Mózg przestaje działać, ponieważ narzędzie jest zawsze w pobliżu.
Martwi się o następne pokolenie. Programiści, którzy rezygnują z żmudnego pisania kodu, ponieważ model pisze go za nich? Nie zrozumieją podstaw. Dzieje się tak również w prawie. W księgowości. W każdym obszarze, w którym jest dużo wiedzy.
Nie ma prostego rozwiązania.
Rinta-Kahila mówi, że musimy znać swoje ograniczenia. Musimy zrozumieć, jak naprawdę działają te czarne skrzynki. Nie powinniśmy im ślepo ufać. Jest to balansowanie polegające na poleganiu na prędkości maszyny przy jednoczesnym zachowaniu czujności człowieka.
Na razie umiejętności zanikają.
