Kenneth Pike bracht zijn hele leven door met het bestuderen van talen waar de meeste mensen nog nooit van hadden gehoord. Hij was niet alleen een taalkundige. Hij was een antropoloog. Zijn carrière omvatte tientallen jaren en continenten. Hij analyseerde inheemse talen in Mexico, Peru, Ecuador, Bolivia, Nieuw-Guinea, Java, Ghana, Nigeria, Australië, Nepal en de Filippijnen.

Pike werd geboren in Woodstock, Connecticut, op 9 juni 1912 en stierf op 31 december 2000 in Dallas, Texas. Zijn werk overbrugde twee werelden. Hij beschouwde taal als een kernonderdeel van menselijk gedrag. Dit perspectief bracht hem ertoe een nieuwe manier te bedenken om spraakstructuren te beschrijven. Hij noemde het tagmemics.

Van theologie tot taalkunde

Het pad van Pike was niet lineair. Hij studeerde theologie aan Gordon College en behaalde zijn B.A. in 1933. Maar zijn interesses veranderden. In 1935 sloot hij zich aan bij een organisatie die zich richtte op de taalkundige studie van weinig bekende, ongeschreven talen. Het doel was Bijbelvertaling. Deze groep werd uiteindelijk het Summer Institute of Linguistics (SIL).

Pike was van 1942 tot 1979 de eerste president. Het midden van de jaren dertig was cruciaal. Hij reisde naar Mexico om de Mixteekse taal te studeren. Deze ervaring lanceerde zijn carrière in de taalkunde. Het bewees dat gestructureerde analyse complexe mondelinge tradities kon ontsluiten.

Zijn academische referenties werden later gestold. Hij ontving een Ph.D. van de Universiteit van Michigan in 1942. Hij gaf daar les van 1948 tot 1977. Van 1975 tot 1977 was hij zelfs voorzitter van de afdeling taalkunde.

Wat is Tagmemics?

Tagmemics wordt vaak aangehaald als een van de meest onderscheidende bijdragen aan de taalkunde van het midden van de 20e eeuw. Het is voortgekomen uit de Bloomfieldiaanse onmiddellijke constituerende analyse. Het vloeide ook voort uit Pike’s bredere theorie over menselijk gedrag. Hij heeft dit gedetailleerd beschreven in een driedelig werk getiteld Language in Relation to a Unified Theory of the Structure of Human Behavior (1954–60; 2e editie 1967).

Het kernconcept is de tagmeme. Een tagmeme is een eenheid die twee dingen combineert:
1. Een functie (bijvoorbeeld onderwerp)
2. Een klasse items die die functie vervullen (bijvoorbeeld zelfstandige naamwoorden)

Waarom doet dit er toe? Standaard grammaticale modellen worstelen vaak met talen waarin veel verschillende woordklassen dezelfde rol kunnen vervullen. Of waar één woordklasse veel taken kan vervullen. Tagmemics hanteert deze flexibiliteit. Het wordt ook wel stringbestanddeelanalyse genoemd.

Deze benadering verschilt van de traditionele Bloomfieldiaanse taalkunde. Het gebruikt semantische functie naast syntactische functie om structuren te identificeren. Pike paste dit voornamelijk toe op Midden- en Zuid-Amerikaanse talen. Later breidde hij de theorie uit tot de matrix van veldtheorie en Engelse retoriek.

Onderzoek dat verder gaat dan theorie

Pike theoretiseerde niet alleen. Hij deed uitgebreid onderzoek naar de fonologie. Zijn praktische bijdragen omvatten verschillende sleutelteksten. Hij schreef Intonation of American English in 1945. Hij was mede-redacteur van Tone Systems of Tibeto-Burman Languages of Nepal, Parts I–IV in 1970.

Hij was ook co-auteur van Grammatical Analysis en Songs of Fun and Faith in 1977. Veel van zijn inzichten werden verzameld in Selected Writings, gepubliceerd in 1972.

De erfenis van Kenneth Pike blijft ingebed in de manier waarop we de taalstructuur analyseren. Zijn methoden boden hulpmiddelen om de taalkundige diversiteit te begrijpen. Ze boden een raamwerk voor talen die niet in de standaardmodellen pasten.

Studenten