De haardroger schreeuwt. Het is het gejank van een straalmotor dat de meeste mensen ertoe aanzet om de keuken stil te leggen of de badkamer uit te rennen. Maar Alexandra Fierra hoort iets anders. Ze hoort beweging. Ze hoort ritmes die verschuiven en herhalen. Ze hoort texturen golvend als golven.
“Er zit een beweging van energie in”, zegt ze. “Als je het zou kunnen horen, kan het eigenlijk heel elegant zijn.”
De meesten van ons horen het niet. Dat komt omdat het geluid niet echt goed is. Het is een elektromagnetisch veld. Het is onzichtbaar. Het straalt uit de motor in uw apparaat. Het is wat we gewoonlijk interferentie noemen.
Fierra bouwde een instrument om dat onzichtbare geluid te vertalen. Ze noemt het de Demon Box.
Het is een desktopapparaat van $ 999. Het bedrijf is Eternal Research, gevestigd in Los Angeles, maar geboren in Brooklyn. Dit jaar hebben ze het gelanceerd. De Kickstarter heeft meer dan $111.000 opgehaald, wat bewijst dat mensen willen luisteren naar de dingen die ze normaal gesproken negeren.
Het apparaat vangt de elektromagnetische velden op die afkomstig zijn van uw dagelijkse elektronica. Vervolgens worden ze omgezet in geluid. Het voert ook stuursignalen uit. Je kunt er synthesizers mee aansturen. Je kunt modulaire uitrusting besturen. Je kunt podia verlichten.
Waarom luisteren naar EMF-velden?
De naam klinkt als iets uit een horrorfilm. De marketing neigt naar het occulte. Fierra beschrijft het als ‘deels wetenschap en seance’.
De realiteit is het tegenovergestelde van mystiek. Strikt genomen is er hier geen sprake van magie. De velden zijn echt. Zonder hulp kun je ze gewoon niet horen. Fierra stelt dat als je leert luisteren, je de waarheid van je omgeving zult horen.
Het concept is niet nieuw. De Duitse kunstenaar Christina Kubisch begon eind jaren zeventig inductiespoelen te gebruiken om elektromagnetische velden in geluid om te zetten. Ze doet het nog steeds. Haar serie Electrical Walks overhandigt koptelefoons aan de deelnemers. Plotseling wordt de onzichtbare elektrische activiteit van de stad hoorbaar. Het is een openbaring.
Sindsdien hebben tools zoals het open source Elektrosluch luisteren betaalbaar gemaakt. Ze brachten de praktijk naar een breder publiek.
Fierra ziet de Demon Box als de volgende stap. Het is niet zomaar een meter. Het is geen eenvoudige veldmonitoring. Het is een ruimtelijk luisterapparaat. Het is een instrument op zich.
Hoe de demonenbox werkt
Fierra kwam hier door jaren geleden gitaren te deconstrueren. Ze bouwde een krachtige versie van een elektromagnetische pick-up. Ze bleef doorgaan. Toen mensen haar vertelden dat het idee bestond, beschouwde ze het als een uitdaging.
“Hoe zien 30 stappen daarbuiten eruit?”, vroeg ze zich af.
Het kapitalisme stopt vaak met innoveren als een product verkocht wordt. Fierra weigert dat te doen.
De technische kant is duidelijk genoeg. In de driehoekige behuizing bevinden zich 33 inductoren. Ze zijn verdeeld over drie kanalen. Zie ze als antennes voor elektromagnetische velden. Breng een magnetisch voorwerp in de buurt. De doos voelt het veld.
U kunt het signaal als audio uitvoeren. Je kunt stuurspanning naar een modulaire synth sturen. U kunt MIDI verzenden om beelden of andere instrumenten te activeren.
Maar dat maakt het niet tot een instrument. Dat maakt het tot een sensor.
De magie is fase.
“Als je meerdere hiervan samenbrengt… creëer je dit derde ding”, legt Fierra uit.
De pickups interfereren met elkaar. Die interferentie zorgt voor nieuwe ritmes. Het creëert verschuivende amplitudes. Het creëert iets dat verschilt van de bron.
Een gitaarpickup probeert één snaar netjes vast te leggen. Het behandelt al het andere als ruis die moet worden geëlimineerd. Fierra wil geen reinheid. Ze wil complexiteit.
“We hebben geen enkel onderdeel uitgevonden”, zegt Fierra. “We hebben ze zojuist gerangschikt… uniek.”
Wat kun je aansluiten?
Je richt de doos op dingen met motoren. Boormachines. Elektrische tandenborstels. Alles wat bruist.
Maar je hebt geen stroom nodig. Een permanente magneet heeft een magnetisch veld. De doos kan het lezen.
De spreekspoel in een Bluetooth-luidspreker werkt ook. De inductorspoel die in een smartphone is begraven, zoemt als je hem langs de sensoren beweegt.
Houd twee magneten bij elkaar. Hun velden botsen. Je krijgt een derde patroon.
Elke magneet heeft een vorm. Elke vorm heeft een stem. Fierra houdt vaak een magnetische veldkijkfilm over objecten vast. Ze ziet de velden direct.
Haar aanpak is een omkering. Ze probeert geen geluid te transformeren. Ze probeert een betere luisteraar naar details te worden.
Houd een TL-lamp boven de doos. Voer het door effecten. Het wordt een enorme, prachtige drone.
Viool spelen? Mensen verwachten een viool. Ze willen dat het zo klinkt. Het is moeilijk om die verwachting te doorbreken. Maar niemand verwacht iets van een haardroger. Die vrijheid is het punt.
De luddiet die een synthesizer bouwde
Fierra volgde geen traditioneel pad. Ze groeide op in een Nederlandse gemeenschap in Pennsylvania.
“Als je het zelf niet zou kunnen”, zegt ze, “dan zou je het ook niet kunnen doen.”
Ze omschrijft zichzelf als een voormalig Luddiet. Ze stond afwijzend tegenover technologie die ze ‘zeer onmenselijk’ vond.
Ze schreef op een typemachine. Ze weigerde een iPhone te kopen. Vervolgens herkaderde ze haar relatie met de machine.
“Een synthesizer is net een nieuw type hamer of een nieuw type zaag”, zegt ze.
Ze begon op 30-jarige leeftijd piano te spelen. Op 42-jarige leeftijd beschouwt ze die late start als toestemming. Geen limiet. Ze kwam buiten de traditionele muziekwereld terecht. Ze heeft geen geërfd gevoel voor hoe dingen geregeld moeten worden.
Uitvinden zit in haar bloed. Het verbergt zich in het volle zicht.
Haar overgrootvader, J.I. Rodate, startte in 1923 een bedrijf voor elektrische connectoren. Hij gebruikte de opbrengst om een uitgeverij te bouwen. Ze creëerden de tijdschriften Biologisch tuinieren en Preventie.
Zijn dochter Ruth trouwde met Joel Spira. Hij vond de eerste solid-state dimmer uit. Hij bouwde het in Lutron, een verlichtingsbedrijf dat Rodate hielp met zaaien.
Fierra keert steeds terug naar die dimmer. Waarom? Omdat je vergeet dat het er is.
“Zo goed is design voor mij. Het is er gewoon”, zegt ze.
Ze wil hetzelfde van de Demon Box. Rustig werk. Genuanceerde signalen. Dingen waar mensen nooit aan denken totdat jij ze erop wijst.
De Daemon en de Muze
Fierra trad op als Fierra Ex Machina bij Rite of the Demon. Het was de hervertelling van Eternal Research van het Orakel van Delphi. Het ging om live gescoorde muziek, dans en films. Ze werd vergezeld door elektronische pionier Suzanne Ciani.
Maar de opstelling wijst op haar echte afkomst. Ze reikt voorbij de elektronica naar het orkest.
Ze denkt aan Stravinsky’s The Rite of Spring. Dat stuk duwde de viool uit het midden. Het verspreidde de coloristische spotlight over het hele orkest.
“De Demon Box is in zekere zin een erfenis van The Rite of Spring ”, zegt Fierra.
Het veranderde alleen de oriëntatie. Het oneven aantal van 33 inductoren was niet willekeurig. Het arriveerde rond het 17e prototype. Het volgt een regel die ze vaak herhaalt.
“Er zit een greintje willekeur in elke waardevolle onderneming.”
Hoe zit het met de demon? Fierra laat mensen genieten van de occulte smaak. Maar het is niet haar bedoeling. Ze bedoelt daemon. Een muze. Een gids. Niets met goed of kwaad te maken.
“Het is de inspiratiebron-demon die naar je toe komt… en zegt: ik ga verder. Er is meer daarbuiten”, zegt ze.
Dat is het project. Ga in een bos staan. Het leeft. Het is energie. Het is beweging.
“Zelfs de werkelijkheid is magisch”, zegt ze.
De Demon Box geeft je gewoon een manier om er meer van te horen.
De volgende keer jankt je föhn. De volgende keer zoemt het tl-licht. Jouw geëlektrificeerde wereld heeft gezongen. De hele tijd. Je hoefde alleen maar te luisteren.
