Chaos in Kongo. Oeganda ook. Mondiale gezondheidsfunctionarissen zijn in rep en roer. Het virus is Bundibugyo. Een zeldzaam beest. Er bestaat geen vaccin voor deze specifieke stam. Sterftecijfers schommelen tussen de 25 en 50 procent. Tot nu toe zijn ruim 130 mensen om het leven gekomen. Nog honderden zieken. Eén Amerikaan.
De WHO noemt het een ‘noodsituatie op het gebied van de volksgezondheid van internationaal belang’. Enge woorden. Ze liegen ook niet. Onzekerheden zijn er in overvloed. Maar pauzeer. Zijn wij in paniek? Niet echt. Experts zeggen dat het risico op een wereldwijde pandemie laag is. Zeer laag. Voor Amerikanen tenminste.
Amesh Adalja komt meteen ter zake. Hij is bij Johns Hopkins. Niet elke bug veroorzaakt een vuurstorm.
“Niet elke ziekteverwekker heeft het vermogen om een pandemie te veroorzaken. Mensen denken dat er sprake is van een nulrisico of een totale pandemie. Dat is onjuist.”
De meeste noodsituaties vallen ergens in het midden. Belangrijk? Ja. Apocalyptisch? Nee.
Het probleem in de DRC is niet alleen het virus. Het is de oorlog. Conflicten woeden in afgelegen gebieden. Alleen al in 2025 raakten meer dan 100.000 ontheemden. Gezondheidswerkers? Ze kunnen niet naar binnen. Het is ‘zeer onveilig’. Jeanne Marrazzo weet dit. Voormalig hoofd van het NIAID. Huidig hoofd van de Infectious Disease Society. Ze zegt dat de toegang geblokkeerd is.
Eén arts heeft het gehaald. Peter Stafford. Een missionaris in de DRC. Hij raakte besmet. Geëvacueerd naar Duitsland. Ze hebben dit al eerder afgehandeld.
In de VS? Geen gevallen. Risico? Laag. De regering verbood reizigers uit drie Afrikaanse landen. Een bot instrument. Effectief genoeg, denken ze.
Waarom zo zelfverzekerd? De biologie helpt ons.
Ebola verspreidt zich via lichaamsvloeistoffen. Bloed. Braaksel. Diarree. Bruto, inefficiënte transmissie. Niet in de lucht. Niet zoals de griep. Niet zoals SARS-CoV-2.
Je krijgt het niet te horen van een vreemde die de metro passeert. Je krijgt het door direct, zwaar contact. En alleen nadat de symptomen beginnen.
Jeanne Marrazzo is daar duidelijk over.
“Het is geen subtiele luchtinfectie die je kunt krijgen van presymptomatische mensen.”
Ademhalingsvirussen doden meer omdat ze zich verstoppen. Ze verspreiden zich voordat je niest. Ebola kondigt zich aan. Koorts. Pijn. Bloeden. Het duurt 2 tot 21 dagen voordat de Bundibugyo-soort verschijnt. Geen zombiemodus.
“Verdwijnend onwaarschijnlijk dat dit een Wereldoorlog Z -epidemie veroorzaakt.”
De geschiedenis ondersteunt dit. De uitbraak van 2014 was enorm. 28,00 besmet. Het duurde twee jaar. Maar het was ingeperkt. Natuurlijk een andere soort, maar de controlemechanismen blijven hetzelfde. Bundibugyo? Slechts twee andere uitbraken sinds 2007.
Het is een epidemische ziekte. Enorme regionale impact. Wereldwijde pandemie? Onwaarschijnlijk.
Moet u zich dus zorgen maken?
Marrazzo zegt dat het risico ‘theoretisch’ is. Extreem laag. Niet onbestaande, maar klein.
Wees alert. Kijk rond. Zie je iemand bloed braken? Blijf achter. Handen wassen.
Eerlijk gezegd? De kans is veel groter dat u tijdens uw volgende vakantie het norovirus oploopt. Of verkouden worden. Draag een masker. Schrob je handen. Die helpen hier echt.
De waarschuwing van Adalja weerspiegelt die van Marrazzo.
Wees niet geobsedeerd door de geest van een bedreiging. Concentreer u elke dag op wat ons doodt.
