Miliony lat temu, przed powstaniem Sahary, starożytny Ocean Tetydy graniczył z kwitnącym ekosystemem. Region ten, niegdyś część superkontynentu Pangea, był domem dla gigantycznych dinozaurów, w tym niedawno odkrytego gatunku mięsożernego dinozaura, który polował zarówno na lądzie, jak i w wodzie. Spinosaurus mirabilis, jak go nazywano, osiągał 10–14 metrów wysokości i był zwieńczony ogromnym grzebieniem przypominającym ostrze.
Odkrycie, opublikowane w czasopiśmie Science, nastąpiło niemal przez przypadek. Znana była lokalizacja skamieniałości, ale trudno było do niej dotrzeć; od dziesięcioleci nie odwiedzał go żaden odkrywca, aż w 2019 r. przybył paleontolog Paul Sereno i jego zespół z Uniwersytetu w Chicago. Pod okiem miejscowego mieszkańca odkryli wiele skamieniałości, w tym pozostałości S. mirabilis.
Znaczenie otwarcia w głębi lądu
Szczątki nowego gatunku odkryto daleko w głębi lądu, co obalało wcześniejsze założenie, że spinozaury zajmowali się wyłącznie myśliwymi wodnymi. Daniel Vidal, współautor i paleontolog z Uniwersytetu w Chicago, podkreśla, że kości należały do „szczęk mięsożernego dinozaura”.
Dinozaur prawdopodobnie polował w płytkich wodach, przypominając większą, bardziej agresywną czaplę, atakującą zdobycz zarówno na lądzie, jak i w wodzie. Za takim zachowaniem przemawiają cechy anatomiczne: ząbkowane, stożkowe zęby i długie nogi przystosowane do fermentacji w wodzie.
Unikalny grzebień
Najbardziej uderzającą cechą S. mirabilis to jego ogromny grzebień, osiągający długość 50 centymetrów, co początkowo zaskoczyło badaczy. Grzebień pokryty keratyną i prawdopodobnie w jaskrawym kolorze prawdopodobnie spełniał kilka funkcji, w tym przyciągał partnerów i zastraszał rywali. Roger Benson, kustosz paleobiologii w Amerykańskim Muzeum Historii Naturalnej, zauważa, że ten grzebień jest „uderzający” i „rzucający się w oczy” w porównaniu do innych spinozaurów.
Osiągnięcia paleontologiczne
Nowoczesna technologia odegrała decydującą rolę w odkryciu. Zespół wykorzystał modelowanie 3D in situ, co umożliwiło rekonstrukcję dinozaura w czasie rzeczywistym przed zakończeniem wykopalisk. Podejście to stanowi krok naprzód w paleontologii, umożliwiając szybszą analizę i głębsze zrozumienie starożytnych gatunków.
Odkrycie Spinosaurus mirabilis potwierdza tezę, że spinozaury były drapieżnikami, które potrafiły się przystosować i potrafiły przetrwać w różnorodnych środowiskach. Dowody wskazują, że gatunek ten nie ograniczał się do polowań w wodzie, jak sugerowały niektóre wcześniejsze teorie.
Wyprawa prowadzona przez Sereno niewątpliwie zapisze się w historii paleontologii jako wydarzenie przełomowe, ponieważ na nowo zmieniło nasze rozumienie zachowania i ewolucji starożytnych dinozaurów.
