NASA’s Artemis II-missie, die astronauten op een maanvlucht moet sturen, is minstens een maand uitgesteld vanwege waterstofbrandstoflekken en andere technische problemen die zijn ontdekt tijdens een kritische pre-lanceringstest. Ondertussen ontketende de zon een van de krachtigste zonnevlammen in tientallen jaren, waardoor zorgen ontstonden over satellietverstoring en het voortdurende herstel van de ozonlaag werd benadrukt – hoewel nieuwe chemicaliën onvoorziene risico’s kunnen opleveren. Ten slotte bevestigt recent onderzoek dat baby’s worden geboren met een aangeboren gevoel voor ritme.
Artemis II: geconfronteerd met lanceringshindernissen
De Artemis II-missie, bedoeld als voorloper van toekomstige maanlandingen, heeft tot doel vier astronauten gedurende een periode van tien dagen rond de maan te laten draaien. De recente ‘natte generale repetitie’ – een gesimuleerde lancering waarbij de raket volledig van brandstof moet worden voorzien – bracht aanhoudende waterstoflekken aan het licht, een probleem dat eerder de Artemis I-missie vertraagde. Ondanks eerdere oplossingen worstelen ingenieurs nu met hetzelfde probleem, waardoor er maanden aan de tijdlijn worden toegevoegd. De capsule zelf ondervond ook een storing in de luikklep, waardoor verdere aanpassingen nodig waren vóór de bemande vlucht. NASA richt zich nu op maart voor een mogelijk lanceervenster, maar verdere tests zijn nodig om de veiligheid te garanderen.
Zonneactiviteit: zonnevlammen en aurora’s
Op 1 februari zond de zon een intense X-klasse zonnevlam uit, een van de sterkste in dertig jaar. Deze uitbarstingen van elektromagnetische straling kunnen de werking van satellieten verstoren, maar ook spectaculaire aurora’s veroorzaken: glinsterende lichtshows die zichtbaar zijn aan de nachtelijke hemel wanneer geladen deeltjes in botsing komen met de atmosfeer van de aarde. De gebeurtenis onderstreept de vluchtige aard van de zon en haar invloed op het ruimteweer.
Herstel van de ozonlaag: een afweging?
De ozonlaag, die de aarde beschermt tegen schadelijke ultraviolette straling, blijft genezen dankzij het Montreal Protocol uit 1987, dat ozonafbrekende chemicaliën zoals CFK’s verbiedt. Uit een nieuwe studie blijkt echter dat het uitfaseren van CFK’s heeft geleid tot een toenemend gebruik van trifluorazijnzuur (TFA), een ‘voor altijd chemische’ PFAS. Sinds 2000 is ongeveer 370.000 ton transvetzuren in de atmosfeer terechtgekomen, die zich ophopen in drinkwater en verband houden met gezondheidsrisico’s, waaronder immuundysfunctie, hormonale verstoring en reproductieve problemen. Dit suggereert dat milieuoplossingen soms nieuwe, onvoorziene complicaties kunnen veroorzaken.
Baby’s geboren met ritme: nieuw onderzoek
Een recente studie gepubliceerd in PLOS Biology toont aan dat pasgeborenen een aangeboren gevoel voor ritme bezitten. Onderzoekers gebruikten elektro-encefalogrammen (EEG’s) om de hersenactiviteit te monitoren tijdens het spelen van gecodeerde en ongecodeerde liedjes van Johann Sebastian Bach. De hersengolven van de baby’s vertoonden verbazing wanneer het ritme van de liedjes werd veranderd, maar niet wanneer de melodieën veranderden, wat duidde op een vaste aanleg voor ritmeperceptie. Dit suggereert dat muzikale timing een fundamenteel aspect is van de menselijke cognitie vanaf de geboorte.
De huidige bevindingen over NASA’s Artemis II, zonnevlammen, herstel van de ozonlaag en kinderritme onderstrepen allemaal hoe complex en met elkaar verweven natuurlijke en door de mens gemaakte systemen zijn. Elke ontdekking, vertraging of bedreiging roept nieuwe vragen op over de toekomst van de ruimteverkenning, de gezondheid van het milieu en de fundamentele menselijke ontwikkeling.
