Een opmerkelijk compleet Homo habilis -skelet, opgegraven in het Lake Turkana-bekken in het noorden van Kenia, verandert ons begrip van een van de vroegste voorouders van de mensheid. De ontdekking, gedetailleerd beschreven in een nieuwe studie die op 13 januari in de Anatomical Record werd gepubliceerd, biedt ongekend inzicht in een soort die meer dan twee miljoen jaar geleden leefde en de kloof overbrugde tussen aapachtige voorgangers en moderne mensen.
De puzzel van Homo habilis
Homo habilis staat al lang bekend om zijn relatief grote hersenen en plattere gezicht, waardoor hij zich onderscheidt van eerdere mensachtigen zoals Australopithecus africanus. De gefragmenteerde aard van eerder ontdekte overblijfselen liet echter veel vragen onbeantwoord. Dit nieuwe skelet, dat sinds 2012 gedurende meerdere jaren is teruggevonden, biedt een meer holistische kijk. De botten omvatten een bijna complete set ondertanden, sleutelbeenderen, arm- en onderarmbeenderen en bekkenfragmenten.
Een lichaam dat anders is gebouwd
De analyse bevestigt dat H. habilis bezat lange en krachtig gebouwde armen, die meer leken op die van apen dan op moderne mensen. Verrassend genoeg was het individu ook relatief klein, mogelijk zelfs kleiner dan het beroemde 3,2 miljoen jaar oude Australopithecus afarensis exemplaar dat bekend staat als ‘Lucy’. Dit daagt eerdere aannames uit over een lineaire progressie naar grotere lichaamsgroottes bij vroege Homo -soorten.
‘Een vondst als deze geeft hoop’, zegt William Harcourt-Smith, paleoantropoloog bij het American Museum of Natural History, en benadrukt de betekenis van complete skeletten bij het ontrafelen van evolutionaire mysteries. “Het laat ons zien dat hard werken in het veld, en er voortdurend naar zoeken, belangrijke vruchten afwerpt.”
Implicaties voor de menselijke evolutie
Hoewel het skelet nog niet het volledige beeld van H. habilis ’ onderlichaam suggereert het bekkenfragment een meer rechtopstaande houding dan eerdere mensachtigen. Begrijpen hoe H. habilis liep en bewoog is cruciaal voor het volgen van de evolutie van het menselijke tweevoetigheid. Als een van de eerste leden van ons geslacht, Homo, belichten inzichten in deze soort het bredere traject van de menselijke evolutie.
“Deze studie onderstreept hoe cruciaal individuele fossiele ontdekkingen kunnen zijn”, zegt Rebecca Wragg Sykes, ere-archeologisch onderzoeker aan de Universiteit van Cambridge en de Universiteit van Liverpool in Engeland. ‘Slechts een paar nieuwe fragmenten kunnen onze kijk op die soort, maar ook op hun evolutionaire context, veranderen.’
De ontdekking onderstreept dat de vroege menselijke evolutie geen eenvoudige, lineaire vooruitgang was. In plaats daarvan was het een complex proces waarbij soorten eigenschappen vertoonden die de verwachtingen te boven gingen. De voortdurende analyse van dit skelet belooft ons begrip van Homo habilis en zijn plaats in het verhaal van de mensheid te verfijnen.
