Voor velen zijn games een vrijetijdsbesteding, maar nieuw onderzoek suggereert dat ze ook een hersentraining kunnen zijn. De vraag is niet of games effect hebben, maar welke games de meeste cognitieve voordelen bieden. Deskundigen buigen zich over de wetenschap achter bordspellen zoals schaken, en hoe deze zich verhouden tot de snelle eisen van moderne videogames.
De mythe van “slimmere” games
Het idee dat bepaalde games de intelligentie direct vergroten, is grotendeels een misvatting. Dr. Fernand Gobet, een cognitieve wetenschapper, legt uit dat games je niet per definitie slimmer maken. In plaats daarvan scherpen ze specifieke vaardigheden aan. Mensen die zich aangetrokken voelen tot uitdagende spellen zoals schaken, beschikken mogelijk al over hogere cognitieve vaardigheden, waardoor de correlatie verband houdt met aantrekkingskracht en niet met causaliteit.
Games bouwen echter wel cruciale mentale functies op. Klassiekers als schaken, Go en dammen versterken de executieve functie : de reeks vaardigheden voor probleemoplossing, besluitvorming en aanpassingsvermogen. Ze leren ook sociale intelligentie door middel van eerlijk spel en sierlijk verliezen.
Videogames: een sterkere cognitieve training?
Recente onderzoeken suggereren dat videogames robuustere cognitieve voordelen kunnen bieden dan traditionele bordspellen. Dit komt omdat ze van spelers vereisen dat ze meerdere informatiestromen tegelijkertijd verwerken en strategieën in realtime aanpassen.
Dr. Kurt Dean Squire, hoogleraar informatica aan UC Irvine, benadrukt dat “het voortdurend krijgen van nieuwe uitdagingen en het moeten bedenken van geheel nieuwe systemen goed is voor de hersenen.” Videogames dwingen lateraal denken en probleemoplossing vanuit nieuwe invalshoeken af.
Verschillende genres blinken uit in verschillende vaardigheden:
- Coöperatieve spellen (bijv. Animal Crossing, Minecraft ) vergroten de sociale intelligentie wanneer ze samen worden gespeeld.
- Rollenspellen (RPG’s) verbeteren de taalkundige intelligentie door middel van uitgebreide verhalen en woordenschat. Sommige spelers leerden zelfs lezen via vroege RPG’s.
- Basisopbouwspellen (bijv. Minecraft, Valheim ) bevorderen logisch en ruimtelijk redeneren.
- Augmented/Virtual Reality (AR/VR)-games zoals Beat Sabre en Fruit Ninja ontwikkelen kinesthetische intelligentie door fysieke beweging.
Spellen voor alle leeftijden: van kinderen tot senioren
De voordelen van gamen strekken zich uit over de hele levensduur. Voor kinderen bieden games de motivatie om te leren, waarbij onderzoeken aantonen dat moderne bordspellen in klaslokalen de updatesnelheid (het vermogen van de hersenen om oude informatie door nieuwe feiten te vervangen) en de academische prestaties verbeteren.
Oudere volwassenen kunnen ook cognitieve beloningen plukken. Mentale stimulatie, vooral via sociale spellen zoals Go en het Thaise bordspel Ska, vertraagt de cognitieve achteruitgang. Oudere spelers hebben uitdagingen nodig die bij hun leeftijd passen: te gemakkelijk is saai, te complex is frustrerend. Zelfs jonge kinderen kunnen echter complexe spellen zoals schaken onder de knie krijgen, zoals blijkt uit het feit dat een driejarige een amateurschaakscore van bijna 1600 Elo behaalde.
Uiteindelijk maken games je niet op magische wijze slimmer, maar ze ondersteunen de gezondheid van de hersenen op elke leeftijd. Verschillende games scherpen verschillende vaardigheden aan, en videogames kunnen een meer dynamische cognitieve training bieden dan traditionele bordspellen.
De volgende keer dat uw gezin debatteert over de voorraad kerstspellen, kunt u overwegen een of twee videogames toe te voegen; dit is misschien wel de slimste zet tot nu toe.
