Het recente besluit van de regering-Trump om de ‘bedreigingsbevinding’ uit 2009 te ontmantelen – een cruciaal juridisch precedent dat ten grondslag ligt aan de Amerikaanse klimaatregulering – heeft verstrekkende gevolgen. Deze stap zal de beheersing van de uitstoot van broeikasgassen verzwakken, mogelijk de klimaatverandering versnellen, de risico’s voor de volksgezondheid verergeren en de normen voor brandstofefficiëntie ontwrichten.
Wat was de “bedreigingsbevinding”?
De ‘bedreigingsbevinding’ kwam voort uit de Clean Air Act uit 1970, die de Environmental Protection Agency (EPA) de bevoegdheid gaf om luchtverontreinigende stoffen te reguleren. Aanvankelijk was de wet gericht op zwavel en fijnstof, maar met opzet geschreven om ook toekomstige verontreinigende stoffen te omvatten, zonder dat daarvoor voortdurend opnieuw toestemming van het Congres nodig was.
In 2007 leidde de juridische druk van milieugroeperingen ertoe dat het Hooggerechtshof in Massachusetts v. EPA oordeelde dat broeikasgassen volgens de wet als “luchtverontreinigende stoffen” kwalificeerden. De EPA was vervolgens verplicht om te bepalen of voertuigemissies een bedreiging voor de volksgezondheid vormden.
In 2009 publiceerde EPA-beheerder Lisa P. Jackson de officiële ‘bedreigingsbevinding’, waarin zes broeikasgassen werden geïdentificeerd als bedreigingen voor de huidige en toekomstige generaties. Deze uitspraak werd de basis voor alle daaropvolgende EPA-klimaatregelgeving, waardoor het agentschap juridisch werd verhinderd de klimaatverandering volledig te negeren.
Impact van het intrekken van de regel
Het onmiddellijke gevolg is het terugdraaien van de EPA-regelgeving over de uitstoot van broeikasgassen en het brandstofverbruik van nieuwe auto’s en vrachtwagens. Dit besluit zal met langdurige juridische uitdagingen te maken krijgen, maar het neemt een belangrijke juridische barrière voor deregulering weg.
De EPA ontmantelt ook de regels voor industriële emissies en stelt maatregelen voor de reductie van methaan uit, ondanks dat methaan een zeer krachtig broeikasgas is. Het intrekken van de bevinding maakt de toekomstige regulering van kooldioxide aanzienlijk moeilijker zonder actie van het Congres.
Klimaatverandering en volksgezondheid
De wetenschap is duidelijk: klimaatverandering schaadt rechtstreeks de menselijke gezondheid. Hittegolven, die nu vaker voorkomen en intenser zijn, vormen een acuut risico voor kwetsbare bevolkingsgroepen (kinderen, ouderen, buitenwerkers), en veroorzaken uitdroging en zelfs de dood.
Klimaatverandering verergert seizoensgebonden allergieën, verhoogt het risico op vroeggeboorte, verergert de luchtvervuiling (gelinkt aan astma, hart- en vaatziekten) en vervuilt drinkwater met giftige bacteriën na extreme regenval. Ziekteveroorzakende insecten (muggen, teken) breiden hun verspreidingsgebied uit en verspreiden malaria, West-Nijl en de ziekte van Lyme.
Ook de geestelijke gezondheid heeft te lijden, waarbij trauma’s als gevolg van extreme weersomstandigheden (orkanen, overstromingen, bosbranden) leiden tot langdurige psychologische schade en zelfs tot de dood.
Historische context: Trumps klimaatagenda
President Trump heeft de klimaatverandering consequent afgedaan als een ‘hoax’. Tijdens zijn eerste termijn probeerde EPA-beheerder Scott Pruitt de regelgeving uit het Obama-tijdperk te verzwakken en tegelijkertijd de bevinding van het gevaar te behouden om juridische strijd te voorkomen.
President Biden heeft later opnieuw strengere regels ingevoerd en beloofde een emissiereductie van 66% tegen 2035. De huidige regering van Trump wil deze wetten ongedaan maken en de VS terugtrekken uit het Akkoord van Parijs en het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering.
De regering belemmert ook de ontwikkeling van hernieuwbare energie (vooral offshore windenergie) en breidt tegelijkertijd de winning van fossiele brandstoffen op federale gronden uit.
Samenvattend vertegenwoordigt de intrekking van de “bedreigingsbevinding” een doelbewuste terugdraaiing van klimaatbescherming, waarbij voorrang wordt gegeven aan economische belangen op de korte termijn boven de volksgezondheid en ecologische duurzaamheid op de lange termijn. Deze beslissing zal waarschijnlijk met juridische uitdagingen te maken krijgen, maar de onmiddellijke impact is een verzwakking van het Amerikaanse klimaatbeleid en een versnelling van de risico’s die gepaard gaan met een opwarmende planeet.
