Amir Pnueli heeft de manier waarop we over software denken veranderd. Hij schreef niet alleen code. Hij schreef de regels die ervoor zorgen dat code niet crasht. Geboren in Nahalal, Palestina (nu Israël) op 22 april 1941, werd hij de eerste persoon die temporele logica in de informatica introduceerde. Dit werk leverde hem in 1996 de A.M. Turing-prijs. Het blijft de hoogste eer in het veld. De onderscheiding citeerde zijn baanbrekende werk waarbij temporele logica werd geïntroduceerd, en zijn uitmuntende bijdragen aan programma- en systeemverificatie.
Pnueli begon met wiskunde. Hij behaalde een bachelordiploma aan het Israel Institute of Technology. Later behaalde hij in 1967 een doctoraat in de wiskunde aan het Weizmann Institute of Science. Hij schakelde over op Stanford University. Hij werkte daar als postdoctoraal onderzoeker. Hij bracht ook tijd door bij het Watson Research Center van IBM. Deze ervaringen verlegden zijn focus naar de informatica.
Hij keerde terug naar Israël als senior onderzoeker. Hij werd lid van de afdeling toegepaste wiskunde van het Weizmann Instituut. In 1973 verhuisde hij naar de Universiteit van Tel Aviv. Daar richtte hij de afdeling computerwetenschappen van de school op. In 1981 keerde hij terug naar het Weizmann Instituut.
Waarom Pnueli belangrijk is voor moderne software
De meeste mensen kennen zijn naam niet. Maar ze gebruiken zijn ideeën dagelijks. Amir Pnueli heeft een moeilijk probleem opgelost. Hoe bewijs je dat een systeem werkt als er dingen tegelijkertijd gebeuren? Traditionele logica kijkt naar staten. Er wordt gevraagd of een voorwaarde waar of onwaar is. Het houdt geen rekening met tijd.
Pnueli voegde tijd toe aan de vergelijking. Hij creëerde temporele logica. Hierdoor kunnen ontwikkelaars specificeren hoe een systeem zich in de loop van de tijd gedraagt. Er wordt gecontroleerd op veiligheid en levendigheid. Zonder dit zouden complexe systemen zoals luchtverkeersleiding of medische apparatuur vrijwel onmogelijk te verifiëren zijn.
De zakelijke kant van de theorie
Pnueli was niet alleen een academicus. Hij bouwde dingen. In 1971 was hij medeoprichter van Mini-Systems. Het was een softwarebedrijf. Het bedrijf werd in 1984 overgenomen door Scitex Corporation.
Hij stopte niet. Hij was medeoprichter van AdCad. Het bedrijf werd later i-Logix. Ze ontwikkelden computerondersteunde technische software. Dit was de praktische toepassing van zijn theoretische werk. Het overbrugde de kloof tussen abstracte wiskunde en praktische technische hulpmiddelen.
Sleutelwerken en erfenis
Zijn meest geciteerde werk is met Zohar Manna. Ze schreven The Temporal Logic of Reactive and Concurrent Systems: Specification in 1991. Ze volgden het op met Temporal Verification of Reactive Systems: Safety in 1995.
Deze boeken zijn essentiële lectuur voor iedereen die programmaverificatie bestudeert. Ze leggen uit hoe je systemen kunt modelleren die op input reageren. Ze laten zien hoe je kunt verifiëren dat deze systemen onder alle omstandigheden veilig blijven.
Pnueli stierf op 2 november 2009 in New York, N.Y. Zijn nalatenschap leeft voort in elke regel geverifieerde code. Telkens wanneer wordt bewezen dat een systeem veilig is, is zijn logica aan het werk. Het vakgebied van de systeemverificatie is hem een schuld verschuldigd die het nooit volledig kan terugbetalen.
Studenten die leren over gelijktijdige systemen moeten hier beginnen.
